Yüksek ölçeklenebilirlik amacıyla tasarlanan The Open Network (TON), benzersiz çoklu blok zinciri mimarisini kullanarak bir sharding mekanizmasıyla blok zincirini daha küçük, daha yönetilebilir segmentlere böldüğü için milyonlarca işlemi saniyede işleyebileceğini iddia ediyor.

Gram (ilk zamanlardaki ismi) olarak bilinen TON‘un başlangıç sürecinde ICO (token satarak fon toplama) düzenleyerek 1.7 milyar dolarlık token satması ilgili SEC ile sorun yaşamıştı. Söz konusu hukuki ve bağlayıcı sorunlar nedeniyle Telegram‘ın projeden resmen ayrılmasına neden oldu ve o zamandan beri TON Vakfı önderliğinde topluluk tarafından yönlendirilen bir ekosistem olarak geliştirilmiş ve benimsenmeye devam edilmiştir.

TON’un çalışma mantığı nedir; nasıl çalışır?

TON, proof-of-stake (PoS) uzlaşma algoritması kullanır; burada doğrulayıcılar işlemleri doğrulamak ve yeni bloklar oluşturmakla sorumludur ve sahip oldukları $TON miktarına ve söz konusu $TON‘ların ne kadarlık kısmını stake ettiklerine göre ödül alma prensibine dayanır. Bu yöntem, yüksek işlem kapasitesini desteklerken enerji verimliliğini sağlar. Platform ayrıca gelişmiş akıllı sözleşmeleri destekler, bu da geliştiricilere TON blok zinciri üzerinde merkezsiz uygulamalar (dApps) oluşturma imkanı sağlar. $TON, TON blok zincirinin yerel kripto parasıdır ve işlem ücretleri, staking ve TON ekosistemi içinde bir değişim ya da takas aracı olarak kullanılır.

TON, bir ana zincir ve çoklu iş zincirlerinden oluşan benzersiz bir çoklu blok zinciri mimarisi kullanır. Ana zincir, genel ağı yöneten ve protokol değişiklikleri, doğrulayıcı (validatör) seçimleri ve iş zincirlerinin yapılandırması gibi önemli bilgileri içeren ana blok zinciridir. İş zincirleri ise TON ağı içindeki bireysel blok zincirleridir; her biri bağımsız olarak çalışabilir ve kendi işlemlerini işleyebilir. İş zincirleri, farklı uygulamalar ve kullanım durumları için özelleştirilebilir.

TON‘un mimarisinin bir başka özelliği, “dinamik sharding” olarak adlandırdıkları şeydir; burada blok zinciri durumunu “her düğüm (node) kümesinin sadece bir veri alt kümesini depolamak ve doğrulamak zorunda olmasını sağlamak için daha küçük parçalara bölme” anlamına gelir. TON, bu özelliğin teorik olarak milyonlarca işlemi saniyede ölçeklendirmeye izin verdiğini iddia eder ve etkili olarak TON‘un bir blok zinciri değil, bir blok zinciri ağı olduğu anlamına gelir.

TON’un kullanımları alanları nelerdir?

TON‘un yüksek işleme hızı ve söz konusu işlemlerde düşük işlem ücretleri talep etmesi, kullanıcıların işlemlerin gerçekleşmesini beklemek ya da yüksek işlem ücreti ödemeyi istemedikleri tüm ödemeleri, DeFi ve çeşitli merkezi olmayan uygulamalar (dApps) için ekosistemi kullanmalarını mümkün kılar.

TON‘un akıllı sözleşme platformu, oyun, sosyal medya ve tedarik zinciri yönetimi de dahil olmak üzere çeşitli sektörlerde dapp’lerin geliştirilmesine olanak tanır. TON, teknolojisini, malların gerçek zamanlı izlenmesine ve dolandırıcılığı önlemeyi kolaylaştırması nedeniyle, tedarik zinciri yönetimi ve lojistikte faydalı olacağını öngörüyor.

Bir diğer kullanım alanı, merkezi olmayan dosya paylaşımı ve veri depolama çözümü olan TON Storage‘dir. TON Storage, dosyaları herhangi bir boyutta yedekleyen ve şifreleyen merkezi olmayan web sunucularına ihtiyaç duymadan veri dosyalarını transfer etmek için TON blok zinciri ağına dayanan, internet tabanlı eşler arası (p2p) dosya paylaşımını kullanır.

TON’un yılları bulan geliştirilme süreci nasıl oldu?

TON, başlangıçta Telegram‘ın kurucuları olan Durov kardeşler tarafından kavramsallaştırıldı ve geliştirildi. Kardeşlerin ana amacı popüler mesajlaşma uygulamasıyla entegre yüksek performanslı bir blok zinciri platformu oluşturmaktı. 2018’in başlarında, TON, ICO (token satarak fon toplama) düzenleyerek yaklaşık olarak 1.7 milyar dolar toplamış ve söz konusu arz ile yatırımcılar nezdinde büyük ilgi uyandırmıştı.

Ancak, Ekim 2019’da proje ilk büyük sınavıyla karşılaştı; ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), ICO‘nun kayıtsız menkul kıymetler satışı olduğunu iddia ederek Telegram‘a dava açtı. Telegram, SEC’in yasal isteğine yanıt olarak, TON‘un piyasaya sürülmesini ertelemeyi kabul etti ve nihayetinde Mayıs 2020’de projeden ayrılmaya karar verdi. Yatırımcılara fonları iade etti ve SEC ile bir anlaşmaya vardı. Bu aksaklığa rağmen, açık kaynaklı topluluk TON‘u bağımsız olarak geliştirmeye devam etti. 2020’nin sonlarına doğru, proje, ölçeklenebilir ve verimli bir blok zinciri platformunun orijinal vizyonunu ileri taşımaya kararlı olan bir grup geliştirici ve hayranlar tarafından NewTON olarak adlandırılan merkezsiz bir topluluğun ellerine geçti. 2021’de, TON Vakfı olarak yeniden markalandı.

TON topluluğu, 2021 ve 2022 boyunca, ağın mimarisini iyileştirmek, dinamik sharding uygulamak ve PoS uzlaşma mekanizmasını geliştirmek için önemli adımlar attı. Bu çabalar, TON platformu üzerinde inşa edilen çeşitli merkezsiz uygulamaların ve hizmetlerin piyasaya sürülmesiyle sonuçlandı; bu, DeFi, veri depolama ve tokenleştirme gibi alanlardaki yeteneklerini sergiledi.

Resmi olarak TON‘un gelişiminde artık yer almasa da, Telegram Messenger platformunu desteklemeye devam etti. Eylül 2023’te, o zamanlar aylık 800 milyon aktif kullanıcıya sahip olan mesajlaşma platformuna TON Space kişisel kripto para saklama cüzdanını entegre etti. Mart 2024’te, Telegram, kanal sahipleri için yüzde 50:50 toncoin ile ödeme yapacak ve geliri platform ve kanal operatörleri arasında eşit bir şekilde paylaşacak bir reklam geliri paylaşım sistemi tanıttı.

27 Mayıs 2024’te, TON üzerinde kilitlenen toplam değer (TVL) ilk kez 300 milyon doları aştı; bu, TON Vakfı tarafından sunulan topluluk ödülleri için devam eden teşvik programı ile Mart ayından bu yana on kat artış anlamına geliyor.

The post TON – The Open Network Nedir? first appeared on Kripto Bülten.

Facebook Messenger Ödeme-Al: 2015

Facebook yaptığı çeşitli girişimlerin çöpe gitmesini izlerken 2015’te yeni bir özelliği kullanıcılara sundu. Bu sefer de Facebook Messenger üzerinden Amerika kıtasında üyelerin para transferi gerçekleştirmesine olanak tanıdı. 2017’de ise aynı hizmeti Avrupa kıtasında aktifleştirdi fakat yine de Facebook istediği ilgiyi göremedi.

Tüm bu kötü deneyimlerin bir sonucu olarak şimdi de Facebook gözünü yeni teknoloji olan Blockchain‘e dikti. Başarılı olur mu bilinmez ama FaceCoin’in çok farklı bir yapıda olacağı su götürmez bir gerçek.

FacebookCoin

İsmi henüz net olarak bilinmese de FaceCoin gibi çeşitli isimlerle şimdiden gündem olmaya başladı bile. Facebook’un yeni tedavüle sokacağı coinin Blockchain tabanlı olması insanları asıl heyecanlandıran detay olarak karşımıza çıkıyor. Ayrıca bir diğer önemli özellik olarak da FacebookCoin’in USD destekli bir stabil coin olması bekleniyor.

Blockchain bir stabil coin için ne ifade eder sorusunu sormak bu aşamada mantıklı olarak sorulması gereken bir soru. Bu doğrultuda bir Blockchain’in varlığındaki anahtar kavramlara göz atmak gerekecektir: akıllı sözleşme. Fakat, stabil coin olması beklenen FacebookCoin için bu durumun bir anlamı var mı?
Aynı zamanda güvenlik/anonimlik ile stabil coinler arasında keskin bir ayrım mevcut. Dolayısıyla şu ana dek anonimlik sunan herhangi bir stabil coin piyasada mevcut değil. Çeşitli Monero, Zcash gibi coinler ise anonimlik sunan coinler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda belki de Facebook anonim bir stabil coin üreterek piyasayı domine etmek isteyebilir. Bu konuda bahsi geçenler tamamen varsayım olarak kayıtlara geçebilir.

FacebookCoin başarılı olur mu?

Sorulması gereken ve belki de Facebook ekibinin an itibariyle üzerine en çok kafa patlattığı sorudur. Zira insanlar sırf Facebook stabil coin üretti diye kullanmak için sıraya girmeyeceklerdir. Kaldı ki önceki kötü deneyimler de bize Facebook’un bu konularda ne kadar başarısız olduğunu gösterdi. FacebookCoin’in tutması için şüphesiz çeşitli işlevlerinin olması gerekir. Bu işlevlerden ilki de stabil coin’i kabul eden çeşitli büyük işletmelerin varlığı. Belki bir diğeri de online mağaza ve çeşitli başka yerlerde kullanımını sağlamak. Bir yerden tanıdık geldi mi? Facebook’un Credits ile sunduğu hizmetin aynısı olmuş olacak. Ötesine geçmeden başarılı olması zor gözüküyor. Belki bu durumun yanı sıra stabil coin’i resmen tanıyan çeşitli bankalarla anlaşmalar imzalaması gerekecek. Böyle bir durumda da uluslararası hukuk ile uğraşıp çeşitli hukuki sorunları aradan çıkarması gerekecek ve insanlar için de geleneksel yöntemlerden daha komplike bir sorun haline gelebilir.

FacebookCoin Havale için mi kullanılacak?

Çeşitli sorunlar ve Facebook’un önceki deneyimleri incelendiğinde akıllara acaba uluslararası havale işlemleri için mi kullanılacak sorusunu getiriyor. Zira bilindiği üzere uluslararası para transferleri an itibariyle çok büyük bir pasta haline gelmiş durumda ve Facebook yeni stabil coin aracılığıyla daha ucuz işlem ücreti ile bu alana el atarsa başarılı olabilir. Zira Facebook olsun WhatsApp olsun, dünya çağında kullanıcısı bulunan çok büyük uygulamalar. Bu durum da insanların platform üzerinden birbirlerine para transferi gerçekleştirmesine olanak tanıması açısından önem taşıyor.

Bu durumun yanı sıra FacebookCoin sadece havale için bile kullanılacak olsa adaptasyon sorunu yaşayabilecek. Zira hala dünyanın çoğu noktasında insanların nakit para ya da teknoloji anlamında çeşitli sorunları mevcut. Dolayısıyla Facebook’un başarılı olabilmesi için belki de cep telefonu vasıtasıyla anında yerel birime dönüşebilen bir yapıda oluşturabilir. Böylelikle insanlar alışveriş yaptıkları vakit yerel para biriminin ne olduğu ile ilgilenmeden anlık kur üzerinden cep telefonlarında yer alan uygulama üzerinden harcama yapabilecek. Bu durum şüphesiz Facebook gibi bir dev için yeni sektör olan kripto para sektöründe de devleşmesinin önünü açabilecek.

Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

The post Facebook’un üreteceği stabil coin nasıl bir şey olacak? first appeared on Kripto Bülten.